११ कार्तिक, नेपालगन्ज । बंगालको खाडीमा विकसित चक्रवात ‘अर्णव’ को प्रभावका कारण बिहीवारदेखि नेपालका विभिन्न स्थानमा वर्षा तथा उच्च पहाडी र हिमाली क्षेत्रमा हिमपात हुने सम्भावना रहेको छ । मौसममा आउने प्रतिकूल परिवर्तनलाई ध्यानमा राख्दै सम्बन्धित निकायले सर्वसाधारण, किसान, पर्यटक, पदयात्री तथा पर्वतारोहीलाई सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेका छन् ।
जल तथा मौसम विज्ञान विभागको मौसम पूर्वानुमानसम्बन्धी सूचनाअनुसार बिहीवारदेखि मौसममा परिवर्तन देखिन सक्ने र शुक्रबार तथा शनिबार वर्षा तथा हिमपातको प्रभाव थप बढ्न सक्ने सम्भावना छ । विशेषगरी कोशी, मधेश, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका विभिन्न स्थानमा वर्षा हुने अनुमान गरिएको छ । कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका केही स्थानमा समेत वर्षा तथा हिमपात हुन सक्ने सम्भावना रहेको छ ।
मौसम प्रणालीको प्रभावअनुसार कतिपय स्थानमा मेघगर्जन, चट्याङ र हावाहुरीसहित मध्यमदेखि भारी वर्षा हुन सक्नेछ । उच्च पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रमा भारी हिमपात, हिमआँधी र हिमपहिरोको जोखिमसमेत रहन सक्ने भएकाले विशेष सावधानी आवश्यक देखिएको छ ।
वर्षाका कारण नदी तथा खोलामा पानीको सतह बढ्ने, होचा भूभागमा पानी जम्ने तथा पहाडी क्षेत्रमा पहिरो जाने जोखिम रहन्छ । लगातार वा तीव्र वर्षा भएमा सडक यातायात अवरुद्ध हुनुका साथै हवाई उडानमा समेत असर पर्न सक्ने सम्भावना छ ।
पहिरोको जोखिम रहेका बस्ती, नदी किनार तथा खोलाछेउमा बसोबास गर्ने नागरिकलाई मौसमको अवस्था र सम्बन्धित निकायबाट जारी हुने सूचनामा ध्यान दिन आग्रह गरिएको छ । नदीमा पानीको बहाव बढेको अवस्थामा खोला तर्ने, बाढी आएको सडकमा सवारीसाधन चलाउने वा जोखिमपूर्ण स्थानमा अनावश्यक आवतजावत गर्ने कार्य नगर्न सुझाव दिइएको छ ।
वर्षासँगै चिसो बढ्न सक्ने भएकाले बालबालिका, ज्येष्ठ नागरिक तथा बिरामीको विशेष ख्याल राख्नुपर्ने देखिन्छ । घर तथा भवन वरपर पानीको निकास व्यवस्थित राख्नुका साथै सम्भावित विपद्का लागि आवश्यक तयारी गर्न पनि जरुरी छ ।
धानबाली काट्ने तथा भित्र्याउने समय भएकाले वर्षाको सम्भावनाले किसानलाई थप चुनौती सिर्जना गर्न सक्छ । खेतमा पाकेर तयार भएको धान मौसमले साथ दिएसम्म काट्ने र सुरक्षित स्थानमा भण्डारण गर्ने व्यवस्था मिलाउन किसानलाई सुझाव दिइएको छ ।
काटिएको धान खुला ठाउँमा नराख्ने, वर्षाको पानीबाट जोगाउन त्रिपाल वा अन्य सुरक्षित ढाक्ने सामग्रीको व्यवस्था गर्ने तथा कृषि उपज भिज्न नदिने उपाय अपनाउन आवश्यक छ । वर्षा सुरु भएपछि खेतमा काम गर्नुपर्ने अवस्था आएमा चट्याङ, हावाहुरी र पानी जम्ने जोखिमलाई ध्यान दिनुपर्छ ।
मौसम प्रतिकूल हुने पूर्वानुमानसँगै उच्च हिमाली क्षेत्रमा भ्रमण, पदयात्रा तथा पर्वतारोहणमा जानेहरूलाई विशेष सतर्कता अपनाउन आवश्यक छ । भारी हिमपात र हिमआँधीका कारण बाटो अवरुद्ध हुने, दृश्यता घट्ने, अत्यधिक चिसो बढ्ने तथा हिमपहिरोको जोखिम सिर्जना हुन सक्छ ।
त्यसैले मौसम प्रतिकूल रहने अवधिमा उच्च हिमाली क्षेत्रमा नयाँ यात्रा सुरु नगर्नु, सम्भव भएसम्म जोखिमपूर्ण पदयात्रा स्थगित गर्नु र पहिल्यै हिमाली क्षेत्रमा रहेका पर्यटक तथा पदयात्रीले सुरक्षित स्थानमा आश्रय लिनु उचित हुन्छ । स्थानीय प्रशासन, उद्धार टोली तथा पर्यटनसम्बन्धी निकायको निर्देशन पालना गर्न पनि आग्रह गरिएको छ ।
